Νίκος Χουντής, ευρωβουλευτής Λαϊκής Ενότητας

23/10/2018 Περικοπή συντάξεων χηρείας

Ενώ η Ελλάδα βρίσκεται σε περίοδο έντονης οικονομικής κρίσης, αυξημένων ποσοστών κοινωνικού αποκλεισμού, αυξημένης ανεργίας, ιδιαίτερα των γυναικών και συγκεκριμένων ηλικιακών κατηγοριών, σύμφωνα με τη ρύθμιση του άρθρου 12 του νόμου 4387/2016, καταργήθηκαν οι συντάξεις χηρείας με ηλικιακά κριτήρια και μειώθηκαν από το 70% της σύνταξης του θανόντος/της θανούσης στο 50%.
Οι ασφαλιστικές εισφορές αποτελούν κόπους μιας ολόκληρης εργασιακής ζωής και η σύνταξη χηρείας είναι δικαίωμα. Συνιστά σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Είναι ξεκάθαρο ότι μια τέτοια απόφαση είναι κατάφωρα άδικη και πλήττει την κοινωνική συνοχή, ακόμα και τον θεσμό της οικογένειας. 
Με δεδομένο ότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, στο άρθρο 21, απαγορεύει κάθε διάκριση (μεταξύ αυτών και της ηλικίας) και, στο άρθρο 33, κατοχυρώνει την προστασία της οικογένειας, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Εκτιμά η Επιτροπή ότι η προαναφερθείσα ρύθμιση σέβεται το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ που απαγορεύει κάθε διάκριση, μεταξύ αυτών και τη διάκριση λόγω ηλικίας;
2. Σε κάθε περίπτωση, οι ασφαλιστικές εισφορές του εργαζόμενου δεν αποτελούν δικαίωμα της οικογένειας του θανόντος, το οποίο παραβιάζει η ως άνω ρύθμιση;
3. Μια ρύθμιση σε ένα ευαίσθητο κοινωνικά θέμα, όπως οι συντάξεις, δεν πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη γενικότερη οικονομική και κοινωνική κατάσταση του πληθυσμού και τις επιπτώσεις στη ζωή του;




Aπάντηση:

 EL
E-004119/2018
Απάντηση της κ. Thyssen
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(22.10.2018)
 
Ο νόμος 4387/2016 αποσκοπούσε στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία είχε υπονομευθεί σοβαρά, βελτιώνοντας την αναλογιστική δικαιοσύνη και ενισχύοντας τα κίνητρα για εργασία στην επίσημη οικονομία και παράταση του επαγγελματικού βίου. Εισήγαγε ένα ενιαίο καθεστώς κοινωνικής προστασίας γήρατος, θεσπίζοντας μια ομοιογενή δέσμη κανόνων για όλους τους εργαζομένους. Οι νέοι κανόνες που αφορούν τις συντάξεις επιζώντων συζύγων παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στα πλέον ευάλωτα άτομα, όπως σε χήρους και χήρες ηλικίας άνω των 67 ετών ή που έχουν προστατευόμενα τέκνα, ή σε όσους δεν βρίσκονται σε θέση να ασκήσουν βιοποριστικό επάγγελμα.
Όσον αφορά τα ζητήματα θεμελιωδών δικαιωμάτων που έθεσε ο κ. βουλευτής, σύμφωνα με το άρθρο 51 παράγραφος 1 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, οι διατάξεις του Χάρτη απευθύνονται στα κράτη μέλη μόνον όταν αυτά εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης. Στο προκείμενο ζήτημα, ο νόμος 4387/2016, όπως αυτός θεσπίστηκε, δεν εφαρμόζει το δίκαιο της Ένωσης. Η οδηγία 2000/78/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση πληρωμών που πραγματοποιούνται από κρατικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.
Ο σχεδιασμός και η διαχείριση των συντάξεων επιζόντος συζύγου αποτελεί ζήτημα εθνικής αρμοδιότητας. Τα κράτη μέλη ακολουθούν αρκετά διαφορετικές προσεγγίσεις. Η επιλεξιμότητα ενός επιζώντος συζύγου για σύνταξη, καθώς και το ύψος αυτής, ενδέχεται να εξαρτώνται από προϋποθέσεις όπως η ηλικία, η ανικανότητα για εργασία ή η μη σύναψη νέου γάμου, ενώ ορισμένα κράτη μέλη δεν παρέχουν σύνταξη χηρείας στους επιζώντες συζύγους. Η χρηματοδότηση συνταξιοδοτικών συστημάτων μέσω εισφορών κοινωνικής ασφάλισης δεν προδικάζει την ύπαρξη συντάξεων επιζώντος συζύγου και τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για την παροχή τους. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις συντάξεις επιζώντος συζύγου στα κράτη μέλη διατίθενται στη βάση δεδομένων MISSOC ή στην έκθεση του 2015 για την επάρκεια των συντάξεων.
 
1    Ο νόμος 4378/2016 εκδόθηκε στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας για την Ελλάδα, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ). Ο ΕΜΣ δεν αποτελεί θεσμικό όργανο της ΕΕ και οι πράξεις του βρίσκονται εκτός της έννομης τάξης της ΕΕ.
2     Άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας
3     www.missoc.org, βλ. Πίνακα VII «Επιζώντες»
4    Έκθεση του 2015 για την επάρκεια των συντάξεων: τρέχουσα και μελλοντική επάρκεια του εισοδήματος των ηλικιωμένων στην ΕΕ. Τόμος I, τμήμα 3.4. Παράγωγα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, σ. 145. http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=7828&visible=0